Ποια είναι τα συμπτώματα έλλειψης συνενζύμου Q10;

Η έλλειψη συνενζύμου Q10 μπορεί να εμφανιστεί ως αποτέλεσμα διαφόρων εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων που επηρεάζουν τη σύνθεση, την απορρόφηση ή τη χρήση του από τα κύτταρα. Μεταξύ των συχνότερων είναι οι φυσιολογικές αλλαγές λόγω ηλικίας, οι χρόνιες ασθένειες, οι αλληλεπιδράσεις φαρμάκων και η μειωμένη πρόσληψη μέσω της διατροφής. Καθένας από αυτούς τους παράγοντες ασκεί ξεχωριστή επίδραση στα επίπεδα του συνενζύμου και, κατά συνέπεια, στην ενεργειακή ισορροπία του οργανισμού.

Αλλαγές λόγω ηλικίας

Με το πέρασμα του χρόνου ο οργανισμός μειώνει σταδιακά την ικανότητά του να παράγει συνένζυμο Q10 εξαιτίας μειωμένης δραστηριότητας των ενζύμων που συμμετέχουν στη σύνθεσή του. Αυτό οδηγεί σε μειωμένη παραγωγή ενέργειας στα κύτταρα και αυξημένη συσσώρευση ελεύθερων ριζών. Ως αποτέλεσμα μπορεί να παρατηρηθεί έλλειψη αντιοξειδωτικών λόγω των μειωμένων επιπέδων συνενζύμου Q10, γεγονός που αυξάνει το οξειδωτικό στρες και συμβάλλει σε κυτταρικές αλλαγές που σχετίζονται με την ηλικία.

Χρόνιες ασθένειες και μεταβολικές διαταραχές

Σε παθήσεις όπως διαβήτης, καρδιακή ή νεφρική ανεπάρκεια, αυξάνονται στο σώμα τα επίπεδα οξειδωτικού στρες και φλεγμονής, τα οποία επιταχύνουν την κατανάλωση του συνενζύμου Q10. Σε αυτές τις συνθήκες τα μιτοχόνδρια υποβάλλονται σε αυξημένο οξειδωτικό στρες, γεγονός που αυξάνει τις ανάγκες για συνένζυμο Q10 πέρα από τη δυνατότητα του οργανισμού να το αποκαταστήσει. Αυτό διαταράσσει την ενεργειακή και αντιοξειδωτική ισορροπία, οδηγώντας σε μειωμένη κυτταρική δραστηριότητα, εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα και αυξημένη ευαισθησία σε οξειδωτικές βλάβες.

Αλληλεπιδράσεις φαρμάκων (π.χ. στατίνες)

Ορισμένα φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν τη φυσική σύνθεση του συνενζύμου Q10. Αυτό ισχύει κυρίως για φάρμακα που επηρεάζουν τον μεταβολισμό των λιπιδίων, όπως οι στατίνες που χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της χοληστερόλης. Αναστέλλουν ένα ένζυμο της βιοχημικής οδού μέσω της οποίας σχηματίζεται το συνένζυμο Q10, περιορίζοντας την παραγωγή του. Με τον χρόνο αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένα επίπεδα σε ιστούς με υψηλές ενεργειακές ανάγκες, όπως η καρδιά, ο εγκέφαλος, το ήπαρ και οι νεφροί.

Ανεπαρκής πρόσληψη μέσω της διατροφής

Παρόλο που ο οργανισμός παράγει το μεγαλύτερο μέρος του απαραίτητου συνενζύμου Q10, η διατροφική πρόσληψη συμβάλλει έστω και ελάχιστα στη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων, αλλά σπάνια επαρκεί για τη διόρθωση μιας έλλειψης. Σε περιπτώσεις μονότονης διατροφής ή μειωμένης απορρόφησης θρεπτικών συστατικών - όπως σε αυστηρή χορτοφαγία, υποθερμιδικές δίαιτες, παθήσεις του πεπτικού συστήματος ή παρατεταμένη νηστεία - αυτή η εξωτερική πηγή μειώνεται, γεγονός που με τον χρόνο μπορεί να επιταχύνει την εξάντληση των εσωτερικών αποθεμάτων.

Όταν τα επίπεδα συνενζύμου Q10 πέσουν κάτω από τη φυσιολογική τιμή, τα κύτταρα αρχίζουν να παράγουν λιγότερη ενέργεια, κάτι που σταδιακά επηρεάζει διάφορα όργανα και συστήματα. Τα συμπτώματα συχνά είναι μη ειδικά και εμφανίζονται ως χρόνια κόπωση, μειωμένη αντοχή, γνωστικές δυσκολίες ή αλλαγές στο δέρμα. Στα παρακάτω παραδείγματα συνοψίζονται οι συχνότερες εκδηλώσεις της έλλειψης και οι πιθανές αιτίες τους.

Σωματική κόπωση και μυϊκή αδυναμία

Η έλλειψη συνενζύμου Q10 διαταράσσει τη μιτοχονδριακή παραγωγή τριφωσφορικής αδενοσίνης (ATP) - της βασικής ενεργειακής πηγής των κυττάρων. Όταν τα επίπεδα του συνενζύμου Q10 είναι χαμηλά, οι μυϊκές ίνες δεν μπορούν να παράγουν αρκετή ενέργεια για σύσπαση και αποκατάσταση, κάτι που επηρεάζει τη σωματική αντοχή και τον μυϊκό τόνο.

Συχνά συμπτώματα έλλειψης:

• γενική εξάντληση και μειωμένη ενέργεια·

• καθυστερημένη αποκατάσταση μετά από άσκηση·

• αδυναμία στα άκρα και μυϊκές κράμπες.

Πιθανή αιτία: αλλαγές λόγω ηλικίας, χρόνιες μεταβολικές διαταραχές ή λήψη φαρμάκων που αναστέλλουν τη σύνθεση του συνενζύμου Q10.

Μειωμένη συγκέντρωση και προβλήματα μνήμης

Το συνένζυμο Q10 είναι απαραίτητο για τον ενεργειακό και αντιοξειδωτικό μεταβολισμό των εγκεφαλικών κυττάρων. Όταν υπάρχει έλλειψη, οι νευρώνες παράγουν λιγότερη ενέργεια και γίνονται πιο ευάλωτοι στο οξειδωτικό στρες, κάτι που επιβραδύνει τη μιτοχονδριακή δραστηριότητα στις νευρικές απολήξεις και επηρεάζει την απελευθέρωση νευροδιαβιβαστών - των ουσιών μέσω των οποίων επικοινωνούν τα κύτταρα.

Συχνά συμπτώματα σε περίπτωση έλλειψης:

• προβλήματα συγκέντρωσης·

• αίσθηση νοητικής θολούρας και διάσπασης προσοχής·

• δυσκολία στην απομνημόνευση.

Πιθανή αιτία: αλλαγές λόγω ηλικίας ή χρόνιες παθήσεις που σχετίζονται με διαταραγμένο μεταβολισμό.

Καρδιοαγγειακές ενοχλήσεις (δύσπνοια, πόνος στο στήθος)

Η καρδιά είναι όργανο με πολύ υψηλή μιτοχονδριακή δραστηριότητα, καθώς χρειάζεται συνεχώς ενέργεια για τις συσπάσεις της. Η διαταραγμένη παραγωγή ενέργειας, που προκαλείται από έλλειψη συνενζύμου Q10, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί έμμεσα να επηρεάσει την αρτηριακή πίεση.

Συχνά συμπτώματα σε περίπτωση έλλειψης:

• δύσπνοια κατά τη σωματική προσπάθεια·

• αίσθημα βάρους ή σφιξίματος στο στήθος·

• ταχυκαρδία και μειωμένη αντοχή.

Πιθανή αιτία: καρδιακή ανεπάρκεια, παρατεταμένη χρήση φαρμάκων ή αλλαγές λόγω ηλικίας.

Συχνές κεφαλαλγίες και ημικρανίες

Σε χαμηλά επίπεδα συνενζύμου Q10 ο ενεργειακός μεταβολισμός στον εγκεφαλικό ιστό διαταράσσεται, γεγονός που επηρεάζει τον αγγειακό τόνο και την ευαισθησία σε εξωτερικά ερεθίσματα.

Συχνά συμπτώματα σε περίπτωση έλλειψης:

• επαναλαμβανόμενοι πονοκέφαλοι με σφυγμικό πόνο·

• ημικρανιακές κρίσεις που επιδεινώνονται με το στρες ή την έλλειψη ύπνου·

• ευαισθησία στο φως και στον θόρυβο.

Πιθανή αιτία: μεταβολικές διαταραχές, αυξημένο οξειδωτικό στρες ή αλλαγές λόγω ηλικίας.

Δερματικές αλλαγές και καθυστερημένη αποκατάσταση

Το συνένζυμο Q10 είναι απαραίτητο για τη μιτοχονδριακή λειτουργία και την αντιοξειδωτική προστασία των δερματικών κυττάρων. Τα μειωμένα επίπεδα μπορούν να αυξήσουν το οξειδωτικό στρες στο δέρμα, κάτι που σύμφωνα με περιορισμένα δεδομένα σχετίζεται με αλλαγές στην εμφάνιση και στις διαδικασίες αποκατάστασης.

Συχνά συμπτώματα:

• πιο ξηρό δέρμα και απώλεια ελαστικότητας·

• πιο αργή επούλωση τραυμάτων·

• εμφάνιση λεπτών γραμμών ή μελαχρωματικών κηλίδων.

Πιθανή αιτία: περιορισμένη διατροφική πρόσληψη ή αλλαγές λόγω ηλικίας.

Καθώς τα σημάδια της έλλειψης μπορεί να μοιάζουν με άλλα προβλήματα υγείας, η επιβεβαίωσή της απαιτεί στοχευμένη διάγνωση και εξετάσεις. Στην ιατρική πρακτική χρησιμοποιούνται εργαστηριακές, απεικονιστικές και γενετικές μέθοδοι, που επιτρέπουν πιο ακριβή αξιολόγηση των επιπέδων του συνενζύμου Q10 στον οργανισμό και προσδιορισμό της αιτίας της έλλειψης.

Ιατρικές εξετάσεις και τεστ

Η αρχική εκτίμηση των επιπέδων του συνενζύμου Q10 πραγματοποιείται συνήθως μέσω ανάλυσης πλάσματος ή ορού, δηλαδή με μέτρηση της συγκέντρωσής του στο υγρό μέρος του αίματος.

Αυτά τα τεστ έχουν περιορισμένη διαγνωστική αξία, καθώς τα αποτελέσματα μπορεί να επηρεαστούν από τη διατροφή, τη λήψη φαρμάκων και μεταβολικούς παράγοντες. Δεν αντικατοπτρίζουν με ακρίβεια την κατάσταση στους ιστούς και χρησιμεύουν μόνο ως αρχική ένδειξη.

Τα πιο ακριβή αποτελέσματα προκύπτουν από ανάλυση μυϊκής βιοψίας με χρήση υγρής χρωματογραφίας υψηλής απόδοσης (HPLC). Αυτή η μέθοδος εφαρμόζεται όταν υπάρχουν ενδείξεις που παραπέμπουν σε έλλειψη συνενζύμου Q10, αλλά δεν είναι πάντα κατάλληλη λόγω του επεμβατικού της χαρακτήρα.

Η μυϊκή βιοψία δεν εφαρμόζεται όταν:

• υπάρχει αυξημένος κίνδυνος αιμορραγίας (π.χ. λόγω λήψης αντιπηκτικών)·

• ο ασθενής βρίσκεται σε προχωρημένη ηλικία ή σε κατάσταση που αυξάνει τον κίνδυνο της διαδικασίας·

• η γενική υγεία δεν επιτρέπει την πραγματοποίηση ιατρικής παρέμβασης.

Όταν υπάρχουν ενδείξεις για κληρονομική (πρωτοπαθή) έλλειψη, πραγματοποιούνται γενετικά τεστ - συνήθως πάνελ ή πλήρης αλληλούχηση εξωμείου γονιδίων που συμμετέχουν στη βιοσύνθεση του συνενζύμου Q10.

Αυτές οι εξετάσεις βοηθούν να διακριθεί η πρωτοπαθής από τη δευτεροπαθή (επίκτητη) έλλειψη, που σχετίζεται με μιτοχονδριακές ή μεταβολικές διαταραχές, και γίνονται μετά από προσεκτική κλινική αξιολόγηση από ειδικό.

Συμβουλή από γιατρό ή διατροφολόγο

Η αξιολόγηση πιθανής έλλειψης συνενζύμου Q10 πρέπει να γίνεται από εξειδικευμένο επαγγελματία - γιατρό ή κλινικό διατροφολόγο. Κατά τη διάρκεια της συμβουλής συζητούνται τα συμπτώματα, ο τρόπος διατροφής και παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν τα επίπεδα του συνενζύμου - όπως η ηλικία, η παρουσία χρόνιων παθήσεων ή η λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων.

Ο ειδικός κρίνει αν απαιτούνται εργαστηριακές εξετάσεις και ποιο είδος τεστ είναι το καταλληλότερο για την κατάσταση του ασθενούς. Στη συνέχεια προσδιορίζεται εάν η έλλειψη είναι πρωτοπαθής (γενετικά καθορισμένη) ή δευτεροπαθής (επίκτητη). Με βάση τα αποτελέσματα διαμορφώνεται εξατομικευμένο πλάνο αντιμετώπισης, το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει:

• προσαρμογή του διατροφικού προγράμματος·

• αξιολόγηση της λήψης φαρμάκων που μπορεί να μειώνουν τα επίπεδα συνενζύμου Q10 (π.χ. στατίνες)·

• χορήγηση συμπληρωμάτων με συνένζυμο Q10 υπό ιατρική παρακολούθηση.

Η αυτοδιάγνωση και η αυτοθεραπεία δεν συνιστώνται, καθώς η λανθασμένη δοσολογία ή η ακατάλληλη μορφή συνενζύμου Q10 μπορεί να μην έχει αποτέλεσμα και να καθυστερήσει τη σωστή αντιμετώπιση, ιδιαίτερα σε πιο σοβαρές παθήσεις.

Η αποκατάσταση των φυσιολογικών επιπέδων του συνενζύμου Q10 απαιτεί συνδυαστική προσέγγιση, η οποία περιλαμβάνει βελτίωση της διατροφής και, όταν χρειάζεται, λήψη κατάλληλων συμπληρωμάτων. Παρακάτω παρουσιάζονται οι βασικοί παράγοντες που υποστηρίζουν αυτή τη διαδικασία - από την επιλογή πηγών έως τη σωστή απορρόφηση του συνενζύμου.

Διατροφικές πηγές πλούσιες σε συνένζυμο Q10

Όπως ήδη αναφέραμε, παρόλο που ο οργανισμός συνθέτει μόνος του το μεγαλύτερο μέρος του απαραίτητου συνενζύμου Q10, μέρος του λαμβάνεται και μέσω της τροφής. Αυτή η επιπλέον πρόσληψη υποστηρίζει την κυτταρική ενέργεια και την αντιοξειδωτική προστασία, ιδιαίτερα όταν η φυσική σύνθεση είναι μειωμένη.

Φυσικές πηγές Q10 στη διατροφή:

• Κόκκινα κρέατα - μοσχάρι και βοδινό·

• Εντόσθια - συκώτι και καρδιά·

• Ψάρια και θαλασσινά - σκουμπρί, σολομός και σαρδέλες·

• Ξηροί καρποί και σπόροι - φυστίκια Αιγίνης, καρύδια και σουσάμι.

Οι φυτικές πηγές, όπως τα πράσινα λαχανικά (π.χ. σπανάκι και μπρόκολο) και τα προϊόντα ολικής άλεσης (π.χ. βρώμη, καστανό ρύζι, φαγόπυρο), περιέχουν ελάχιστες ποσότητες και έχουν περιορισμένη συμβολή στο συνένζυμο Q10, αλλά υποστηρίζουν τη συνολικά ισορροπημένη διατροφή.

Περισσότερα για τις τροφές που είναι πλούσιες σε συνένζυμο Q10 μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο μας “Ποιες τροφές είναι πλούσιες σε συνένζυμο Q10”.

Λήψη συμπληρωμάτων διατροφής - δόσεις και μορφή

Όταν η διατροφή και η φυσική σύνθεση δεν παρέχουν επαρκείς ποσότητες, μπορεί να χρειαστεί πρόσθετη λήψη υπό ιατρική παρακολούθηση. Στην αγορά κυκλοφορούν δύο βασικές μορφές συνενζύμου Q10, από τις οποίες:

• Ουβικινόνη (Ubiquinone)- οξειδωμένη μορφή, την οποία ο οργανισμός μετατρέπει στη δραστική·

• Ουβικινόλη (Ubiquinol) - αναχθειμένη, βιολογικά ενεργή μορφή με υψηλότερη βιοδιαθεσιμότητα.

Τα συμπληρώματα με συνένζυμο Q10 συνήθως διατίθενται σε διάφορες συγκεντρώσεις - από 30 έως 400 mg ανά κάψουλα ή δόση. Η κατάλληλη ποσότητα εξαρτάται από τον σκοπό λήψης, την ηλικία και τις ατομικές ανάγκες.

Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη:

• 100-200 mg- για διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων και γενική αντιοξειδωτική προστασία·

• έως 300 mg - σε περιπτώσεις αυξημένων αναγκών (π.χ. λήψη στατινών, χρόνιες παθήσεις ή έντονη σωματική καταπόνηση)·

• ειδικά ιατρικά περιστατικά - η δόση καθορίζεται από τον θεράποντα ιατρό.

Λάβετε υπόψη ότι το συνένζυμο Q10 είναι λιποδιαλυτό και απορροφάται καλύτερα όταν λαμβάνεται μαζί με τροφές που περιέχουν υγιεινά λιπαρά - όπως ελαιόλαδο, αβοκάντο, ψάρια ή ξηρούς καρπούς. Ανάλογα με τη συγκέντρωση και τη μορφή των καψουλών, η ημερήσια δόση μπορεί να χωριστεί σε δύο λήψεις - για παράδειγμα πρωί και απόγευμα.

Προληπτικά μέτρα για τη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων

Η διατήρηση σταθερών επιπέδων συνενζύμου Q10 εξαρτάται τόσο από τη διατροφή όσο και από τον τρόπο ζωής. Για να υποστηριχθεί η φυσική σύνθεση και απορρόφηση του συνενζύμου, μπορούν να εφαρμοστούν οι παρακάτω συστάσεις:

• Ισορροπημένη διατροφή - τακτική κατανάλωση τροφών πλούσιων σε συνένζυμο Q10 και υγιεινά λιπαρά·

• Έλεγχος παραγόντων κινδύνου - μείωση του στρες, διακοπή καπνίσματος και διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους·

• Λήψη συμπληρωμάτων - συνιστάται για άτομα άνω των 40 ετών, σε έντονη σωματική καταπόνηση ή σε παρατεταμένη λήψη στατινών·

• Σωματική δραστηριότητα - οι τακτικές ασκήσεις δύναμης υποστηρίζουν τον μεταβολισμό και τη συνολική μιτοχονδριακή λειτουργία·

• Περιοδική παρακολούθηση του αποτελέσματος της λήψης συνήθως αξιολογείται μετά από 8-12 εβδομάδες.

Αφού εξετάσαμε τι κρύβεται πίσω από την έλλειψη συνενζύμου Q10, γίνεται σαφές ότι αυτή η ουσία έχει πολύ σημαντικότερο ρόλο απ’ όσο συχνά της αποδίδεται. Το συνένζυμο Q10 εξασφαλίζει τη σταθερότητα των κυτταρικών διεργασιών, υποστηρίζει τη λειτουργία της καρδιάς και του εγκεφάλου και προστατεύει τον οργανισμό από το οξειδωτικό στρες - έναν από τους βασικούς μηχανισμούς που συνδέονται με την πρόωρη γήρανση των κυττάρων. Όταν υπάρχει έλλειψη συνενζύμου Q10, τα κύτταρα μπορεί να παράγουν λιγότερη ενέργεια, κάτι που επηρεάζει διάφορα συστήματα, όπως τους μύες, τη λειτουργία του καρδιαγγειακού και τις γνωστικές ικανότητες. Αυτό συχνά εκδηλώνεται με εξάντληση, μειωμένη συγκέντρωση και πιο αργή αποκατάσταση μετά από σωματική προσπάθεια.

Η διατήρηση βέλτιστων επιπέδων συνενζύμου Q10 δεν αποτελεί απλώς προληπτικό μέτρο, αλλά σημαντικό μέρος της φροντίδας για την κυτταρική υγεία. Σε περιπτώσεις συμπτωμάτων όπως κόπωση, μειωμένη αντοχή ή συχνές καρδιαγγειακές ενοχλήσεις, είναι καλό να συζητηθεί με έναν ειδικό η πιθανότητα ελέγχου των επιπέδων συνενζύμου Q10 και, αν χρειαστεί, η ένταξη μιας κατάλληλης διατροφικής προσθήκης. Στο ηλεκτρονικό μας κατάστημαVitaOn.gr θα βρείτε συνένζυμο Q10 σε μορφή ενεργής ουβικινόλης - φυσικά βιοδιαθέσιμη μορφή, η οποία απορροφάται ταχύτερα από τον οργανισμό. Το προϊόν διατίθεται σε χορτοφαγικές κάψουλες, σχεδιασμένες για άριστη ανεκτικότητα και καθημερινή χρήση.

Ποια είναι τα πρώτα σημάδια έλλειψης συνενζύμου Q10;

Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα περιλαμβάνουν κόπωση και μειωμένη σωματική αντοχή, μυϊκή αδυναμία και πιο αργή αποκατάσταση μετά από σωματική δραστηριότητα. Σε ορισμένες περιπτώσεις παρατηρούνται δυσκολίες συγκέντρωσης, ενόχληση στην καρδιά και πιο συχνοί πονοκέφαλοι.

Μπορεί η έλλειψη συνενζύμου Q10 να προκαλέσει καρδιακά προβλήματα;

Ναι. Ο καρδιακός μυς έχει εξαιρετικά υψηλή ενεργειακή ανάγκη. Όταν τα επίπεδα συνενζύμου Q10 είναι χαμηλά, η παραγωγή ενέργειας μειώνεται, κάτι που μπορεί να προκαλεί δύσπνοια, αίσθημα βάρους ή σφιξίματος στο στήθος. Σε παρατεταμένη έλλειψη αυξάνεται ο κίνδυνος λειτουργικών διαταραχών του καρδιακού μυός.

Πώς γίνεται ο έλεγχος των επιπέδων συνενζύμου Q10 στον οργανισμό;

Τα επίπεδα του συνενζύμου Q10 μπορούν να εκτιμηθούν με διάφορες μεθόδους:

• Εξέταση αίματος (πλάσμα ή ορός) - χρησιμοποιείται για αρχική αξιολόγηση, αλλά τα αποτελέσματα συχνά επηρεάζονται από διατροφή και φαρμακευτική αγωγή·

• Μυϊκή βιοψία - παρέχει την πιο ακριβή εκτίμηση των επιπέδων συνενζύμου Q10 στους ιστούς, αλλά πραγματοποιείται μόνο όταν υπάρχουν ενδείξεις για σοβαρή έλλειψη·

• Γενετικές εξετάσεις - εφαρμόζονται όταν υπάρχει υποψία κληρονομικής (πρωτοπαθούς) έλλειψης και περιλαμβάνουν ανάλυση γονιδίων που συμμετέχουν στη βιοσύνθεση του συνενζύμου Q10.

Μπορώ να διορθώσω την έλλειψη μόνο μέσω διατροφής;

Στις περισσότερες περιπτώσεις - όχι. Η διατροφική πρόσληψη συνενζύμου Q10 είναι πολύ χαμηλή για να αποκαταστήσει από μόνη της έναν κλινικό βαθμό έλλειψης, καθώς ο οργανισμός βασίζεται κυρίως στη δική του σύνθεση ή στη λήψη συμπληρωμάτων (100-300 mg ημερησίως). Ορισμένες ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως άτομα άνω των 40 ετών, ασθενείς με χρόνιες παθήσεις (π.χ. καρδιακή ανεπάρκεια, διαβήτης) ή άτομα που λαμβάνουν στατίνες, έχουν αυξημένες ανάγκες για συνένζυμο Q10 και συνήθως χρειάζονται επιπλέον λήψη συμπληρωμάτων υπό ιατρική παρακολούθηση.

Πόσος χρόνος χρειάζεται για την αποκατάσταση των επιπέδων με λήψη συμπληρωμάτων;

Βελτίωση συνήθως παρατηρείται μετά από 8-12 εβδομάδες τακτικής λήψης, ανάλογα με τη δόση, τη μορφή και τον μεταβολισμό. Σε χρόνιες παθήσεις ή σοβαρή έλλειψη μπορεί να χρειαστεί μακροχρόνια λήψη, με τη δοσολογία να καθορίζεται από ειδικό.

International Journal of Molecular Sciences (2020). Disorders of Human Coenzyme Q10 Metabolism: An Overview. Διαθέσιμο στο: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32933108/

Mayo Clinic (2023). Coenzyme Q10 – Overview and Uses. Διαθέσιμο στο: https://www.mayoclinic.org/drugs-supplements-coenzyme-q10/art-20362602

StatPearls Publishing (2024). Coenzyme Q10. Διαθέσιμο στο: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK531491

Antioxidants (MDPI) (2023). Primary Coenzyme Q10 Deficiency: An Update. Διαθέσιμο στο: https://www.mdpi.com/2076-3921/12/8/1652

Harvard Health Publishing (2020). CoQ10 supplements unlikely to benefit statin users. Διαθέσιμο στο: https://www.health.harvard.edu/heart-health/coq10-supplements-unlikely-to-benefit-statin-users