14 Παραδοσιακές θεραπείες για τον κνησμό του τριχωτού της κεφαλής

Η φαγούρα στο τριχωτό της κεφαλής είναι συχνό σύμπτωμα, που μπορεί να είναι αποτέλεσμα διαφόρων δερματολογικών, αλλεργικών ή μολυσματικών καταστάσεων. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αιτία είναι αβλαβής και μπορεί να αντιμετωπιστεί επιτυχώς, αλλά μερικές φορές η κατάσταση μπορεί να υποδηλώνει ένα πιο σοβαρό πρόβλημα.

Σας παρουσιάζουμε τις κύριες πιθανές αιτίες για φαγούρα στο κεφάλι.

Σμηγματορροϊκή δερματίτιδα

Η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα είναι μία από τις πιο συχνές καταστάσεις που σχετίζονται με τη φαγούρα στο τριχωτό της κεφαλής. Χαρακτηρίζεται από ξεφλούδισμα του δέρματος, λιπαρές κιτρινωπές νιφάδες και ερυθρότητα.

Η αιτία αυτής της κατάστασης συνδέεται με την υπερβολική ανάπτυξη του μύκητα Malassezia, που κανονικά υπάρχει στο δέρμα. Συχνά επιδεινώνεται κατά τους κρύους μήνες και σε περιόδους στρες.

Αλλεργικές αντιδράσεις

Καλλυντικά προϊόντα όπως σαμπουάν, βαφές μαλλιών ή μαλακτικά μπορεί να προκαλέσουν αλλεργία επαφής. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η φαγούρα συνήθως ξεκινά σύντομα μετά τη χρήση ενός νέου προϊόντος και μπορεί να συνοδεύεται από ερυθρότητα, πρήξιμο ή φυσαλίδες. Ένα συχνό αλλεργιογόνο είναι η παραφαινυλενοδιαμίνη (PPD), που περιέχεται στις βαφές μαλλιών.

Ψωρίαση του τριχωτού της κεφαλής

Η ψωρίαση είναι μια αυτοάνοση νόσος, που οδηγεί σε υπερβολική διαίρεση των κυττάρων του δέρματος. Στο τριχωτό της κεφαλής εκδηλώνεται με πυκνές, ασημί-λευκές νιφάδες, που καλύπτουν ερυθρωμένες περιοχές του δέρματος. Η φαγούρα μπορεί να είναι έντονη και χρόνια. Σε αντίθεση με την πιτυρίδα, οι νιφάδες είναι πιο παχιές και πιο προσκολλημένες στο δέρμα.

Μυκητιασικές λοιμώξεις (tinea capitis)

Αυτές είναι επιφανειακές λοιμώξεις του τριχωτού της κεφαλής, που προκαλούνται από δερματοφύτες - έναν τύπο μυκήτων. Πιο συχνά επηρεάζουν παιδιά, αλλά μπορούν να εμφανιστούν και σε ενήλικες.

Τα χαρακτηριστικά συμπτώματα περιλαμβάνουν φαγούρα, ερυθρωμένες ή ξεφλουδισμένες περιοχές, και μερικές φορές τριχόπτωση στην πληγείσα περιοχή. Απαιτείται συστηματική θεραπεία με αντιμυκητιασικά φάρμακα.

Άλλες πιθανές αιτίες

Το ξηρό τριχωτό της κεφαλής είναι μια άλλη πιθανή αιτία για φαγούρα, ιδιαίτερα το χειμώνα ή με συχνό πλύσιμο με επιθετικά σαμπουάν. Το δέρμα αισθάνεται τεντωμένο και φαγούρα, αλλά χωρίς ορατή ερυθρότητα ή ξεφλούδισμα.

Κατά τη μόλυνση με ψείρες (παιδική ψείρα), η φαγούρα είναι συνήθως έντονη, ιδιαίτερα στην περιοχή του αυχένα και πίσω από τα αυτιά. Μπορεί να φανούν και κόνιδες (αυγά), προσκολλημένες στην τρίχα.

Η φαγούρα παρατηρείται σε νευροδερματίτιδα ή ατοπική δερματίτιδα - χρόνιες δερματικές καταστάσεις, συχνά συνδεδεμένες με αλλεργίες, άγχος ή αυτοάνοσες διαδικασίες.

Ορμονικές διαταραχές και στρες μπορούν να διαταράξουν την ισορροπία του δέρματος και να προκαλέσουν φαγούρα και ερεθισμό.

Σε σπάνιες περιπτώσεις, η αιτία είναι δερματικά λεμφώματα ή άλλες συστηματικές ασθένειες, που εκδηλώνονται με φαγούρα στο τριχωτό της κεφαλής ως πρώτο σύμπτωμα.

Η φαγούρα στο τριχωτό της κεφαλής μπορεί να είναι αποτέλεσμα πολλών καταστάσεων - από αβλαβή ξηρότητα έως χρόνιες ασθένειες όπως η ψωρίαση. Εάν η φαγούρα είναι παρατεταμένη, επιδεινώνεται ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα όπως τριχόπτωση, πληγές, νιφάδες ή πρήξιμο, συνιστάται η συμβουλή δερματολόγου.

Όσον αφορά αυτή την ενοχλητική κατάσταση, η λαϊκή ιατρική διαθέτει αρκετές χρήσιμες συνταγές, που εξακολουθούν να μεταδίδονται από γενιά σε γενιά.

Στις παρακάτω γραμμές θα μάθετε ποιες είναι μερικές από τις πιο αποτελεσματικές παραδοσιακές θεραπείες για τον κνησμό στο τριχωτό της κεφαλής.

1. Αφέψημα από τσουκνίδα και χαμομήλι

Η τσουκνίδα έχει αντιφλεγμονώδη δράσηκαι ενισχύει τον θύλακα της τρίχας, ενώ το χαμομήλι καταπραΰνει το δέρμα.

Βράστε 2 κουταλιές της σούπας ξηρή τσουκνίδα και 1 κουταλιά της σούπας χαμομήλι σε 500 ml βραστό νερό. Αφήστε το αφέψημα να σταθεί για 30 λεπτά, σουρώστε το και μετά το πλύσιμο των μαλλιών, ξεπλύνετε το τριχωτό της κεφαλής με αυτό.

Το κεφάλι δεν πλένεται ξανά με νερό.

2. Κομπρέσα με τσάι από καλέντουλα και φασκόμηλο

Η καλέντουλα και το φασκόμηλο έχουν αντισηπτική και καταπραϋντική δράση.

Για αυτή την κομπρέσα, πρέπει να ετοιμάσετε ένα δυνατό τσάι - 1 κουταλιά της σούπας από κάθε βότανο σε 300 ml νερό. Στη συνέχεια, βουτήξτε μια γάζα ή βαμβακερή πετσέτα και τοποθετήστε την στο τριχωτό της κεφαλής για 15-20 λεπτά.

Είναι απαραίτητο να επαναλαμβάνετε 2-3 φορές την εβδομάδα.

3. Μάσκα με λάδι καρύδας και tea tree

Το λάδι καρύδας θρέφει και ενυδατώνει, ενώ το tea tree έχει αντιμυκητιασική και αντισηπτική δράση.

Για την παρασκευή της μάσκας, πρέπει να αναμίξετε 2 κουταλιές της σούπας λιωμένο λάδι καρύδας με 4-5 σταγόνες αιθέριο έλαιο tea tree.

Εφαρμόστε στο τριχωτό της κεφαλής και αφήστε το να δράσει για 1 ώρα (ή όλη τη νύχτα).

Στο τέλος, πρέπει να πλύνετε τα μαλλιά σας με ένα ήπιο σαμπουάν.

4. Μάσκα με αλόη βέρα και ελαιόλαδο

Η αλόη βέρα δροσίζει και καταπραΰνει το ερεθισμένο δέρμα, ενώ το ελαιόλαδο μαλακώνει.

Η μάσκα παρασκευάζεται αναμειγνύοντας 2 κουταλιές της σούπας τζελ αλόης βέρα (μπορεί να είναι απευθείας από το φύλλο) με 1 κουταλιά της σούπας ελαιόλαδο.

Τρίψτε το στο τριχωτό της κεφαλής και αφήστε το για 30-40 λεπτά. Στη συνέχεια, πλύνετε με χλιαρό νερό και ήπιο σαμπουάν.

5. Κολλοειδής βρώμη

Η κολλοειδής βρώμη είναι ένα δημοφιλές μέσο κατά της φαγούρας στο τριχωτό της κεφαλής.

Πρόκειται για λεπτοαλεσμένη βρώμη, που διαλύεται στο νερό. Όταν αυτό το μείγμα εφαρμόζεται στο τριχωτό της κεφαλής, σχηματίζει ένα προστατευτικό στρώμα στο δέρμα, που κρατά την υγρασία και αποτρέπει το σχηματισμό πιτυρίδας που προκαλείται από ξηρό δέρμα. Επιπλέον, έχει και αντιφλεγμονώδη δράση, που βοηθά στη μείωση της φαγούρας και στην καταπράυνση του τριχωτού της κεφαλής.

Μπορείτε εύκολα να το παρασκευάσετε στο σπίτι - απλά τοποθετήστε λίγη βρώμη σε γάζα ή τούλι, προσθέστε χλιαρό νερό, ώστε να δημιουργηθεί ένα παχύρρευστο γάλα βρώμης και συλλέξτε το υγρό σε ένα δοχείο.

Εφαρμόστε ένα στρώμα στο τριχωτό της κεφαλής σας και μετά από παραμονή 20-30 λεπτών, ξεπλύνετε. Για καλύτερα αποτελέσματα, χρησιμοποιείστε τακτικά.

Η φαγούρα στο τριχωτό της κεφαλής μπορεί να είναι εξαιρετικά ενοχλητική και συχνά είναι ένδειξη διαταραχών στην ισορροπία του δέρματος - είτε από ξηρότητα, μυκητιασικές λοιμώξεις, πιτυρίδα ή ερεθισμό από προϊόντα.

Εκτός από τα βότανα , υπάρχουν και πολλά φυσικά μέσα, που χρησιμοποιούνται μόνα τους ή ως μέρος μιας θεραπευτικής ρουτίνας. Μπορούν να ανακουφίσουν τη φαγούρα, να μειώσουν τη φλεγμονή και να αποκαταστήσουν την υγιή κατάσταση του τριχωτού της κεφαλής.

6. Λάδι καρύδας για ξηρό τριχωτό της κεφαλής

Το λάδι καρύδας είναι ένα από τα πιο γνωστά μέσα για την ενυδάτωση και την καταπράυνση του ξηρού δέρματος, συμπεριλαμβανομένου του τριχωτού της κεφαλής. Περιέχει λιπαρά οξέα, που διεισδύουν στο δέρμα και συγκρατούν την υγρασία, ενώ έχει και αντιμικροβιακές ιδιότητες.

Εφαρμοσμένο ελαφρώς ζεσταμένο απευθείας στο τριχωτό της κεφαλής, το λάδι καρύδας μπορεί να μειώσει το ξεφλούδισμα και την αίσθηση τεντώματος. Λειτουργεί καλύτερα όταν αφήνεται για 30 λεπτά έως μερικές ώρες πριν το πλύσιμο με ήπιο σαμπουάν.

7. Μηλόξυδο

Το μηλόξυδο είναι φυσικό αντισηπτικό και ισορροπεί το pHεπίπεδο του δέρματος. Μπορεί να βοηθήσει στην πιτυρίδα, τη φαγούρα και τη φλεγμονή, που προκαλούνται από υπερβολική ανάπτυξη μυκήτων ή βακτηρίων.

Το μηλόξυδο αραιώνεται με νερό σε αναλογία 1:1 και εφαρμόζεται στο τριχωτό της κεφαλής με τη βοήθεια ενός ταμπόν ή με ψεκασμό. Στη συνέχεια, αφήνεται για 10-15 λεπτά και ξεπλένεται καλά.

Δεν συνιστάται σε ανοιχτές πληγές ή ερεθισμένο δέρμα.

8. Έλαιο tea tree

Αυτό το αιθέριο έλαιο είναι γνωστό για τις ισχυρές αντιμυκητιασικές, αντιφλεγμονώδεις και αντιβακτηριακές ιδιότητες. Είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό στην πιτυρίδα και τις μυκητιασικές λοιμώξεις όπως η tinea capitis.

Η προσθήκη μερικών σταγόνων ελαίου tea tree στο κανονικό σαμπουάν ή η ανάμειξή του με ένα φορέα έλαιο (π.χ. καρύδας ή jojoba) δημιουργεί ένα θεραπευτικό μείγμα, που καταπραΰνει τη φαγούρα και αποκαθιστά το τριχωτό της κεφαλής.

9. Σαμπουάν με σαλικυλικό οξύ για ξεφλουδισμένο τριχωτό της κεφαλής

Το σαλικυλικό οξύ είναι ένα φυσικό παράγωγο από τον φλοιό της ιτιάς και χρησιμοποιείται συχνά για την απολέπιση των νεκρών κυττάρων του δέρματος. Στα σαμπουάν, λειτουργεί ως μέσο για την αφαίρεση πυκνών νιφάδων, χαρακτηριστικών της ψωρίασης ή της βαριάς πιτυρίδας.

Είναι μια δραστική ουσία φυσικής προέλευσης, κατάλληλη για άτομα που αναζητούν μια αποτελεσματική, αλλά ήπια λύση.

10. Πυριθειόνης ψευδάργυρος

Ο πυριθειόνης ψευδάργυρος είναι μια ένωση με αποδεδειγμένη αντιμυκητιασική και αντιβακτηριακή δράση. Χρησιμοποιείται σε σαμπουάν κατά της πιτυρίδας και σμηγματορροϊκή δερματίτιδα.

Αν και συντίθεται σε εργαστηριακές συνθήκες, είναι σχετικά ήπιο προς το δέρμα και συχνά συνιστάται ως φυσικά προσανατολισμένη εναλλακτική λύση σε πιο επιθετικά φάρμακα.

Ο πυριθειόνης ψευδάργυρος μειώνει τη φαγούρα και τη φλεγμονή, ενώ ταυτόχρονα αποκαθιστά την ισορροπία της μικροχλωρίδας του τριχωτού της κεφαλής.

11. Σαμπουάν με κετοκοναζόλη

Η κετοκοναζόλη είναι ένα αντιμυκητιασικό μέσο, που αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τους μύκητες και τα μικρόβια στο τριχωτό της κεφαλής, ιδιαίτερα τη Malassezia, που ευθύνεται για τη σμηγματορροϊκή δερματίτιδα και τη λιπαρή πιτυρίδα.

Αν και δεν είναι βότανο, συχνά συνδυάζεται με φυσικά εκχυλίσματα σε σαμπουάν για ευαίσθητο τριχωτό της κεφαλής. Η τακτική χρήση του (συνήθως 2-3 φορές την εβδομάδα) μπορεί σημαντικά να μειώσει τη φαγούρα και τη φλεγμονή.

12. Έλαιο λεμονόχορτου

Το έλαιο λεμονόχορτου είναι λιγότερο δημοφιλές, αλλά διαθέτει αντιβακτηριακές και τονωτικές ιδιότητες. Προστιθέμενο σε σαμπουάν ή φορέα έλαιο, βοηθά στον καθαρισμό του τριχωτού της κεφαλής, την τόνωση της κυκλοφορίας του αίματος και τη μείωση του ερεθισμού.

Το έλαιο έχει δροσιστικό άρωμα και ελαφρώς στυπτική δράση, που το καθιστά ιδιαίτερα κατάλληλο για λιπαρό τριχωτό της κεφαλής και πιτυρίδα.

13. Μαγειρική σόδα

Η μαγειρική σόδα διαθέτει αντιβακτηριακές και αντιμυκητιασικές ιδιότητες, που βοηθούν στην ανακούφιση των φλεγμονών και της φαγούρας. Ισορροπεί το pH επίπεδο του τριχωτού της κεφαλής.

Η συνταγή είναι εύκολη στην παρασκευή και ακόμα πιο εύκολη στην εφαρμογή. Αρκεί να αναμίξετε 2-3 κουταλιές της σούπας σόδα με νερό, να εφαρμόσετε το μείγμα απαλά στο τριχωτό της κεφαλής, να το αφήσετε να δράσει για 10-15 λεπτά και στη συνέχεια να ξεπλύνετε.

14. Αλόη βέρα σε φυσική μορφή

Το τζελ αλόης βέρα απευθείας από το φυτό δρα δροσιστικά και καταπραϋντικά στη φαγούρα, που προκαλείται από ξηρότητα, ερεθισμό ή ηλιακό έγκαυμα. Εφαρμόζεται τοπικά και μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο του ή σε συνδυασμό με άλλα έλαια.

Ανεξάρτητα από το ποιο φυσικό μέσο επιλέξετε, είναι σημαντικό να παρακολουθείτε την αντίδραση του δέρματος. Σε έντονη ή παρατεταμένη φαγούρα, που δεν επηρεάζεται από σπιτικές φροντίδες, η συμβουλή δερματολόγου είναι απαραίτητη.

Υπάρχουν μερικές συστάσεις, που μπορείτε να ακολουθήσετε στην καθημερινότητά σας για την ανακούφιση της φαγούρας.

Αποφύγετετο ζεστό νερό κατά το μπάνιο, καθώς οδηγεί σε περαιτέρω ξηρότητα του δέρματος του κεφαλιού.

Πλένετε τα μαλλιά σας το πολύ 2-3 φορές την εβδομάδα, για να μην αφαιρείτε το φυσικό σμήγμα.

Αλλάζετε τις μαξιλαροθήκες συχνά, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις πιτυρίδας ή λοιμώξεων.

Τελευταίο αλλά όχι λιγότερο σημαντικό είναι και το μασάζ του τριχωτού της κεφαλής - 5 λεπτά την ημέρα για τη βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος και την καταπράυνση του ερεθισμού.

Η φαγούρα στο τριχωτό της κεφαλής είναι ένα συχνό σύμπτωμα και σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να ανακουφιστεί με σπιτικά μέσα ή αλλαγές στη φροντίδα των μαλλιών. Όταν όμως η κατάσταση επιδεινώνεται ή δεν επηρεάζεται από τα συνήθη μέτρα, αυτό μπορεί να είναι ένδειξη για πιο σοβαρό πρόβλημα, που απαιτεί επαγγελματική εκτίμηση και θεραπεία.

Είναι απαραίτητο να επισκεφθείτε δερματολόγο στις εξής περιπτώσεις:

• Η φαγούρα συνεχίζεται για περισσότερο από 1-2 εβδομάδες, παρά τις προσπάθειες για σπιτική θεραπεία.

• Υπάρχουν ορατές αλλαγές στο δέρμα όπως ερυθρότητα, ξεφλούδισμα, πληγές, κρούστες, πρήξιμο ή φυσαλίδες.

• Εμφανίζεται τριχόπτωση, ιδιαίτερα σε τοπικές κηλίδες ή συνοδευόμενη από αραίωση των μαλλιών.

• Το τριχωτό της κεφαλής είναι επώδυνο ή ευαίσθητο στην αφή, που μπορεί να υποδηλώνει φλεγμονή ή λοίμωξη.

• Παρατηρείται έκκριση, πύον ή δυσάρεστη οσμή, που υποδηλώνει βακτηριακή λοίμωξη.

• Έχετε ιστορικό δερματικών παθήσεων όπως ψωρίαση, ατοπική δερματίτιδα ή σμηγματορροϊκή δερματίτιδα, που απαιτούν ειδική θεραπεία.

• Τα συμπτώματα επιδεινώνονται μετά τη χρήση καλλυντικών προϊόντων ή βαφών μαλλιών.

• Υπάρχει υποψία για παράσιτα όπως ψείρες ή ψώρα, ιδιαίτερα αν η φαγούρα είναι έντονη και επιδεινώνεται τη νύχτα.

Η έγκαιρη συμβουλή με δερματολόγο όχι μόνο θα βοηθήσει στη θέση μιας ακριβούς διάγνωσης, αλλά θα αποτρέψει και την επιδείνωση της κατάστασης και πιθανές επιπλοκές.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει φαρμακευτικά σαμπουάν, τοπικά κορτικοστεροειδή, αντιμυκητιασικά μέσα ή αντιβιοτικά - όλες θεραπείες που απαιτούν παρακολούθηση από ειδικό.

Είναι φυσιολογικό να αισθάνεστε φαγούρα στο δέρμα του τριχωτού της κεφαλής;

Ναι, μια ήπια φαγούρα μπορεί να εμφανιστεί προσωρινά ως αποτέλεσμα ξηρότητας, ελαφρών ρύπων ή υπολειμμάτων από καλλυντικά προϊόντα. Όταν, ωστόσο, εμφανίζονται και άλλα συμπτώματα - ερυθρότητα, ξεφλούδισμα, πληγές ή τριχόπτωση - αυτό είναι πλέον λόγος για προσοχή και πιθανή συμβουλή με δερματολόγο.

Παίζει ρόλο το στρες στην εμφάνιση φαγούρας στο κεφάλι;

Ναι. Το στρες είναι γνωστός παράγοντας που πυροδοτεί τη φλεγμονή του δέρματος και την επιδείνωση δερματικών παθήσεων.

Πώς βοηθούν φυσικά μέσα όπως το μηλόξυδο και το λάδι καρύδας;

Το λάδι καρύδας είναι ιδιαίτερα κατάλληλο για ξηρό τριχωτό της κεφαλής λόγω των ενυδατικών και αντιφλεγμονωδών ιδιοτήτων του. Το μηλόξυδο βοηθά στη φαγούρα που σχετίζεται με αλλαγές στο pH ή μυκητιασικές καταστάσεις.

Πηγές:

• https://www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/understanding-dandruff-treatment

• https://www.headandshoulders.co.in/en-in/healthy-hair-and-scalp/scalp/itchy-scalp-remedy-and-treatments/home-remedies-for-itchy-scalp-and-hair